مفهوم · Scissor stair, and what stairs cost in floor area
پلهٔ قیچی و متراژ پله‌ها
پلهٔ قیچی دو رشته پلهٔ مستقل است که در یک چاه پله به شکل ضربدر از هم می‌گذرند: هر رشته یک طبقه را به طبقهٔ بعد وصل می‌کند و دو رشته با هم برخورد نمی‌کنند. در برج‌ها برای این به کار می‌رود که دو پلهٔ فرار در یک چاه جا بگیرد. عرض را صرفه‌جویی می‌کند، نه مساحت؛ چون هر رشته هنوز شیب و طول خودش را می‌خواهد.
در این خانه
پلهٔ قیچی دو بار در این پروژه پیش آمد و هر دو بار کنار گذاشته شد. صاحب زمین در مشاهدات ۱۴۰۳ پرسید آیا پلهٔ همکف می‌تواند قیچی باشد تا عرض کمتری بگیرد و راه پیاده‌ای در پارکینگ آزاد شود — «در گوشه، نه در میانه». معمار آن را «گزینهٔ ناچار» خواند و در فهرست انتظار گذاشت. در ۱۴۰۵ خانواده دوباره به آن رسید، این بار با پرسشی دیگر: آیا می‌شود پلهٔ ساختمان را با پله‌های دوبلکس‌ها ادغام کرد، یا پله‌های دوبلکس‌ها را دوبه‌دو در یک چاه گذاشت، تا مساحتی که پله‌ها می‌خورند کم شود؟
اول عددها، از روی نقشه‌های بازترسیم‌شده. در طرح ۱۳۹۹ پلهٔ ساختمان یک رشتهٔ مستقیم بلند در نوار شرقی است، ۱۴ تا ۱۶ متر در هر طبقه، با آسانسور ۳٫۲ متری؛ پلهٔ خصوصی ندارد. در طرح ۱۴۰۳ پلهٔ ساختمان جمع‌وجورتر است — ۹٫۵ متر با آسانسور ۴٫۲ و پاگرد ۳٫۷ — ولی سه دوبلکس سه پلهٔ خصوصی دارند و هر پلهٔ خصوصی در دو طبقه جا می‌گیرد: در طبقهٔ پایین رشتهٔ پله، در طبقهٔ بالا سوراخ رسیدن. جمع: پلهٔ A در طبقات اول و دوم ۸٫۶ و ۷٫۳ متر، پلهٔ گرد واحد دانشجویی در دوم و سوم ۱۰٫۹ و ۱۰٫۴، پلهٔ B در سوم ۷٫۰؛ حدود ۴۴ متر از صفحه‌های چهار طبقه، یعنی نزدیک به یک واحد دانشجویی. پلهٔ گرد به‌تنهایی ۲۱ متر است — برای پله‌ای که به نام کوچکی انتخاب شده بود، عدد عجیبی است؛ آنچه روی شیت کشیده شده جعبهٔ دور پله است، نه خود پله.
حالا پلهٔ قیچی. ادغام پلهٔ خصوصی یک دوبلکس با پلهٔ ساختمان شدنی نیست: چاه پلهٔ ساختمان باید از همهٔ واحدها جدا بماند — آتش و محرمیت — و رشته‌ای که از درون یک خانه بالا می‌رود نمی‌تواند در همان چاه باشد. دوبه‌دو کردن پله‌های خصوصی در یک چاه شدنی است، ولی چیزی کم نمی‌کند: هر رشته هنوز طول خودش را در طبقهٔ خودش می‌خواهد و در طبقهٔ مشترک، رسیدنِ یکی و رفتنِ دیگری روی هم می‌افتد؛ چاهی که دو رشتهٔ عرض ۱٫۱ متری را در خود دارد، ۱۲ تا ۱۴ متر در هر طبقه است — بیشتر از پلهٔ هفت‌متری. در ساختمان چهارطبقه پلهٔ قیچی جواب پرسش عرض است، نه پرسش مساحت. جایی که واقعاً به کار می‌آید همان‌جاست که صاحب زمین گفته بود: همکف، اگر پارکینگ راه پیاده کم داشته باشد.
آنچه مساحت را کم می‌کند سه چیز دیگر است. یکی کم کردن شمار دوبلکس‌ها؛ خانواده در ۱۴۰۵ گفت دوبلکس وسیله بود نه هدف، و با یک دوبلکس به‌جای سه، حدود سی متر برمی‌گردد. دوم باریک و مستقیم کردن همان یک پله: شکافی ۰٫۹۵ در ۴٫۵ متر کنار ستون فقرات تأسیسات، حدود چهار متر در هر طبقه، به‌جای هفت تا یازده. سوم روی هم گذاشتن پله‌ها در یک شکاف عمودی — کاری که معمار ۱۴۰۳ خودش برای پله‌های A و B کرده بود، هر دو در نوار شرقی، یکی روی دیگری، و فقط پلهٔ گرد بیرون این نظم بود. روی هم بودن مساحت نمی‌کاهد، ولی سوراخ سقف‌ها را در یک خط می‌گذارد و سازه را ساده می‌کند. طرحی که این سه کار را بکند، ۴۴ متر را به حدود ۹ متر می‌رساند.
پله‌ها روی نقشه
پله‌های هر طبقه روی یک قاب: پلهٔ ساختمان، آسانسور و پله‌های خصوصی، با متراژ. بازترسیم از روی شیت‌ها، تقریبی.
طرح ۱۴۰۳ — سه پلهٔ خصوصی، دو تا در یک شکاف شرقی و پلهٔ گرد در میانه.
طرح ۱۳۹۹ — یک رشتهٔ مستقیم بلند، بی‌پلهٔ خصوصی.