مفهوم · Sunken garden
گودال‌باغچه
در خانه‌های تاریخی ایران، به‌ویژه کاشان و یزد، گودال‌باغچه حیاطی است که یک طبقه پایین‌تر از سطح زمین کنده شده؛ به زیرزمین نور و هوا می‌دهد، در تابستان خنک‌تر است، و با حوض و درختچه، اتاق سرباز خانه می‌شود.
روی نقشه
بازترسیم شماتیک از روی شیت، تقریبی.
بازترسیم شماتیک از روی شیت، تقریبی.
بازترسیم شماتیک از روی شیت، تقریبی؛ ترازها فرضی‌اند.
در این خانه
در طرح ۱۳۹۹ گودال‌باغچه (روی شیت: Sunken Courtyard) به عرض ۴٫۱۴ متر در انتهای جنوبی زیرزمین است، رو به آسمان، با یک درخت که از تراز ۳٫۱۲− بالا می‌آید و از حفرهٔ همکف می‌گذرد؛ در بازنگری شهریور ۱۳۹۹ کف شیشه‌ای مات و «قوس سبز» روی آن اضافه شد تا حیاط قابل راه رفتن بماند.
در طرح ۱۴۰۳ معمار به گفتهٔ خودش «برگشتی به گودال‌باغچه» زد، اما این بار نه به‌عنوان استفادهٔ منفرد از مکان، بلکه به‌عنوان ظرفیتی برای تعامل میان واحدها و شکل‌گیری حس تعلق و همسایگی؛ روی شیت‌ها باغچه‌ای مربعی در گوشهٔ حیاط با پله‌ای مستقل به زیرزمین دیده می‌شود. صاحب زمین پرسید فلسفهٔ ابعاد این باغچه چیست و آیا می‌شود چنین فرورفتگی‌ای در پارکینگ نور همکف را هم زیاد کند؛ و خواست جای درخت همین حالا در فونداسیون دیده شود.
باز مانده: عمق، نور، درخت، و اینکه آیا این گودال می‌تواند تا طبقهٔ ۲− ادامه پیدا کند.