ایوان

در معماری ایرانی، ایوان فضایی است نیمه‌باز و سقف‌دار که از یک سو به حیاط یا منظر باز است و از سوی دیگر به اندرونی وصل می‌شود؛ حد واسط درون و بیرون، سایه در تابستان و آفتاب در زمستان. در خانه‌های تاریخی ایران ایوان اتاق اصلی تابستانی بود.

روی نقشه

بازترسیم شماتیک از روی شیت، تقریبی؛ ترازها فرضی‌اند.

بازترسیم شماتیک از روی شیت، تقریبی؛ ترازها فرضی‌اند.

بازترسیم شماتیک از روی شیت، تقریبی؛ ترازها فرضی‌اند.

در این خانه

معمار در گزارش نخست ۱۴۰۳ ایوان را فضایی میانی «با خصوصیت نیمه‌باز و نیمه‌بسته» تعریف کرد که کارایی‌اش را با جایگزینی مفهوم ناقصی به نام تراس از دست داده است، و نمونه‌ای غیربومی از بازگشت این فضا را نشان داد. در طرح ۱۴۰۳ فضای خالی جنوب‌غربیِ کنار آسانسور به‌عنوان ایوان و تکمیل‌کنندهٔ کانسپت حجمی تعریف شد؛ در دوبلکس الف نشیمن با بازشوهای سرتاسری کف تا سقف و کف پیوسته به این ایوان باز می‌شود، و واحد دانشجویی هم «ایوان خاص و غیرقابل‌حذف» خودش را دارد.

صاحب زمین در پرسش‌وپاسخ آذر ۱۴۰۳ نوشت که ایوان‌ها و فضاهای باز، به‌ویژه فضای خالی جنوب‌غربی، از نظر کاربردی و زیبایی‌شناسی برایش قابل درک نیست، و آن‌ها را تأیید نکرد. معمار پاسخ داد که حذف ایوان در این مرحله یعنی کنار گذاشتن ایده‌ای پیش از امتحان آن، و اینکه یا باید به دید طراح اعتماد کرد یا سراغ «کل» دیگری رفت. همین‌جا بود که دو طرف از هم دور شدند: یکی توافق روی کل را پیش از جزئیات می‌خواست، دیگری تثبیت چیزهایی را که به فونداسیون می‌رسند.

باز مانده: آیا ایوان در زمینی به عرض ۱۰٫۵ متر، رو به کوچه‌ای پرصدا، همان کیفیتی را می‌دهد که در خانهٔ حیاط‌دار می‌داد.